Στην αρχαιότητα το νησί ήταν φημισμένο για το καλό κρασί του και
πιστεύεται ότι από τη ρίζα της λέξης οίνος προέρχεται και το όνομα Οινούσσες. Η ονομασία Αιγνούσσα, που χρησιμοποιούν οι κάτοικοι του νησιού προέρχεται από το "άγνος", το αρχαίο όνομα του φυτού λυγαριά, που υπάρχει παντού στο νησί. Αναφέρεται ήδη κατά τον 6ο αι. π.Χ. από τον Εκαταίο και αργότερα από τον Θουκυδίδη.
Στο λιμάνι των Οινουσσών υπάρχει το άγαλμα της Οινουσσιώτισσας, μιας χάλκινης γοργόνας με στέμμα και ιστιοφόρο στο αριστερό χέρι. Το άγαλμα αποτελεί αναφορά στη ναυτική παράδοση του νησιού, καθώς οι ελάχιστοι πόροι των νησιών έστρεψαν τους κατοίκους προς τη ναυτιλία και δεν είναι τυχαίο ότι από εδώ κατάγονται πολλοί εφοπλιστές.
Στο νησί βρίσκονται:
το Ναυτικό Λύκειο. Διαθέτει Ναυτικό Τομέα και ειδικότητα
Πλοιάρχων, συνεχίζοντας μια μακρά παράδοση από το 1954. Συνεργάζεται στενά με το τοπικό Πρότυπο Μαθητικό Οικοτροφείο και προσφέρει στους μαθητές δυνατότητες διαμονής, δράσεις Erasmus και επαγγελματική σύνδεση με τη ναυτιλία. Στο νησί λειτουργεί επίσης η ιστορική Α.Ε.Ν. Πλοιάρχων Οινουσσών.
το Ναυτικό Μουσείο. Βρίσκεται στο κέντρο του λιμανιού. Ιδρύθηκε το 1965, για να στεγάσει μοντέλα και μισομόντελα πλοίων, πίνακες ζωγραφικής, ναυτικά όργανα, έγγραφα και βιβλία, όλα σχετικά με την ναυτική παράδοση των Οινουσσών. Όλα τα αντικείμενα της αρχικής συλλογής προέρχονται από δωρεές οινουσσιακών οικογενειών. Το Μουσείο στεγάζεται στο Μέγαρο Παντελή Αντ. Λαιμού, επίσης οικογενειακή προσφορά.
η Ακαδημία του Εμπορικού Ναυτικού. Μία από τις παλαιότερες
ΑΕΝ της Ελλάδας με συνεχή λειτουργία από το 1965. Και μολονότι βρίσκεται σε ένα ακριτικό τόπο, πολλοί είναι οι νέοι που την επιλέγουν, αναγνωρίζοντας το επίπεδο της παρεχόμενης εκπαίδευσης και διοικητικής υποστήριξης προς τους σπουδαστές και τις σπουδάστριες.
ΑΕΝ της Ελλάδας με συνεχή λειτουργία από το 1965. Και μολονότι βρίσκεται σε ένα ακριτικό τόπο, πολλοί είναι οι νέοι που την επιλέγουν, αναγνωρίζοντας το επίπεδο της παρεχόμενης εκπαίδευσης και διοικητικής υποστήριξης προς τους σπουδαστές και τις σπουδάστριες.
το Πνευματικό Κέντρο. Βρίσκεται δίπλα στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Νικολάου, φιλοξενεί διαλέξεις, εκδηλώσεις και συνέδρια. Είναι το πρώτο σχολείο στο νησί, εγκαινιάστηκε το 1906, αλλά καταστράφηκε από φωτιά το 1957 - 1958. Το 1986, αναστηλώθηκε από το δήμαρχο Οινουσσών Αντώνη Σπ. Λαιμό με δωρεά του. Το 1994 έγιναν βελτιώσεις και αγοράστηκε εξοπλισμός με δωρεά του Ιδρύματος "ΛΕΩΝ ΛΑΙΜΟΣ".
ο μεγαλοπρεπής Καθεδρικός Ναός του Αγίου Νικολάου. Χτίστηκε το 1952 στο κέντρο του οικισμού, στην θέση παλαιότερου ναού του 19ου αιώνα. Αποτελεί το καμάρι των κατοίκων και προστάτη των ναυτικών, φιλοξενώντας πλήθος ταμάτων, εικόνες από τη Μικρά Ασία και τμήμα ιερού λειψάνου του Αγίου από τη Σικελία.
η Μονή Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Ιδρύθηκε το 1962 από την οικογένεια Πανάγου και Κατίγκως Πατέρα. Το Μοναστήρι είναι εξαιρετικό δείγμα Βυζαντινής αρχιτεκτονικής, και στο εσωτερικό βρίσκονται εκτός άλλων και αγιογραφίες του Φώτη Κόντογλου.
το Στάδιο – Αμφιθέατρο των Οινουσσών. Εγκαινιάστηκε το 1998.
Είναι δωρεά του Ιδρύματος "Γιάννης Διαμαντή Λεμός". Έχει έκταση περίπου 12.500 τ.μ. και περιλαμβάνει εγκαταστάσεις για αγώνες στίβου και ποδοσφαίρου, καθώς και καλλιμάρμαρο αμφιθέατρο 600 θέσεων, όπου φιλοξενούνται πολιτιστικές εκδηλώσεις. Το έργο σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Σοφοκλής Μανωλόπουλος.
















.jpg)

