Η Καστάνιτσα είναι ορεινό χωριό της Αρκαδίας, χτισμένο στις πλαγιές του Πάρνωνα σε υψόμετρο 840 μέτρων. Ανήκει στα Τσακωνοχώρια. Βρίσκεται κοντά στα σύνορα των νομών Αρκαδίας και Λακωνίας, Πελοπόννησος, Ελλάς. Έχει πληθυσμό 175 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Διατηρεί αναλλοίωτα στοιχεία της Τσακώνικης παράδοσης και έχει ανακηρυχθεί παραδοσιακός οικισμός.
Ιδρύθηκε από Τσάκωνες οι οποίοι κατέφυγαν στα ορεινά του Πάρνωνα κατά την διάρκεια των Σλαβικών επιδρομών στην Πελοπόννησο στα τέλη του 6ου αιώνα μ.Χ. Αναφέρεται για πρώτη φορά σε Χρυσόβουλο* του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β' Παλαιολόγου το 1293 μ.Χ., με την ονομασία Κωστάντζα και είναι το πρώτο Τσακωνοχώρι για το οποίο υπάρχει γραπτή αναφορά.
*Το Χρυσόβουλο ήταν επίσημο δημόσιο έγγραφο - διάταγμα που έφερε χρυσή σφραγίδα στη μεταξωτή ταινία που το συνόδευε, με την οποία βεβαιωνόταν η αυθεντικότητα του διατάγματος.
Ήταν χτισμένη πάνω σε πέρασμα στρατηγικής σημασίας και για την φύλαξή του είχε χτιστεί κάστρο στην κορυφή του λόφου, ερείπια του οποίου διατηρούνται μέχρι σήμερα. Αναφορές για το χωριό συνεχίζουν να υπάρχουν κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Έδωσε το παρόν στην επανάσταση του 1821. Οι Καστανιτσιώτες αντιστάθηκαν σθεναρά στα στρατεύματα του Ιμπραήμ, που εισέβαλαν στην περιοχή το 1826, σώζοντας το χωριό από την καταστροφή. Ξεχωρίζουν τα παραδοσιακά λευκά πετρόχτιστα σπίτια με τις γκρι σκεπές τους από σχιστόλιθο Μαλεβού, κορυφή του Πάρνωνα που λέγεται Μαλεβός και οι τριώροφοι πυργίσκοι, με τις τοξωτές πόρτες και παράθυρα, τα ξύλινα μπαλκόνια και τις όμορφες αυλές. Οι ασβεστωμένοι πλακόστρωτοι δρόμοι, ενισχύουν την γραφικότητα και την ιδιαίτερη ομορφιά της. Η ιδιαιτερότητα της περιοχής ενισχύεται και από το γεγονός, ότι εδώ μιλούσαν και την Τσακώνικη διάλεκτο, η οποία έχει τις ρίζες της στην αρχαία Δωρική. Υπάρχουν ακόμα κάποιοι από τους παλαιότερους κατοίκους που μιλούν την Τσακώνικη διάλεκτο.
Στην Πλατεία Καψαμπέλη βρίσκεται ο Πολιούχος Ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος. Χτίστηκε το 1780 μετά από ειδική άδεια του τότε Τούρκου Αγά της Τρίπολης. Το 1810 και με χρήματα του αείμνηστου Καστανιτσιώτη Ηλία Μάνεση, αξιωματούχου της Αικατερίνης της Μεγάλης αλλά και από τα ιδρυτικά μέλη της Φιλικής Εταιρείας από το 1818, κατασκευάσθηκε στην Οδησσό και μεταφέρθηκε στην Καστάνιτσα το περίτεχνο ξύλινο τέμπλο ρώσικης τεχνοτροπίας που κοσμεί μέχρι σήμερα τον Ιερό Ναό.
Μαζί με το τέμπλο την ίδια περίοδο δωρήθηκαν και τα δύο
μεγάλα επιχρυσωμένα μανουάλια που και αυτά υπάρχουν σήμερα σε πολύ καλή κατάσταση.
Είναι κατάφυτη με έλατα, καστανιές και πεύκα. Το μεγάλο Καστανόδασος αποτελεί από το παρελθόν σημαντικό οικονομικό πόρο καθώς η παραγωγή κάστανων είναι ιδιαίτερα υψηλή.
Το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Οκτωβρίου
πραγματοποιείται η Γιορτή του Κάστανου, η οποία έχει τις ρίζες της στα τέλη του 18ου αιώνα. Είναι πανελλαδικής εμβέλειας και μέσα από αυτή προβάλλεται το προϊόν αλλά και γενικότερα η περιοχή.
MyPhotoPics
