Το Μέγα Σπήλαιο είναι ιστορικό μοναστήρι των Καλαβρύτων, το αρχαιότερο στην Ελλάδα και ένα από τα σπουδαιότερα προσκυνήματα της Ορθοδοξίας. Βρίσκεται δέκα χιλιόμετρα βορειανατολικά των Καλαβρύτων και είναι κτισμένο στο άνοιγμα ενός μεγάλου φυσικού σπηλαίου, απ' όπου και το όνομά του, της οροσειράς του Χελμού, επάνω από την απότομη χαράδρα του Βουραϊκού ποταμού, σε υψόμετρο περίπου 900 μέτρων, καθώς και σε κοντινή απόσταση και ψηλότερα του χωριού Κάτω Ζαχλωρού, Αχαΐα, Ελλάς.
Απόλυτα εναρμονισμένο με το άγριο και εντυπωσιακό τοπίο της
περιοχής το οκταώροφο συγκρότημα της Μονής καθηλώνει και τον πιο αδιάφορο επισκέπτη. Το καθολικό της Μονής σκαμμένο στον βράχο, είναι ναός σταυροειδής, εγγεγραμμένος με δύο νάρθηκες. Ο κυρίως ναός έχει τοιχογραφίες του 1653, αξιόλογα μαρμαροθετήματα στο δάπεδο, ξυλόγλυπτο τέμπλο κλπ. ενώ στον νάρθηκα οι τοιχογραφίες ανάγονται στις αρχές του 19ου αιώνα.
Χτίστηκε το 362 μ.Χ. από τους Θεσσαλονικείς αδερφούς μοναχούς, Συμεών και Θεόδωρο, οι οποίοι ενώ βρίσκονταν στα Ιεροσόλυμα, είδαν ο καθένας ξεχωριστά μια οπτασία με την εντολή να μεταβούν στην Αχαΐα και να βρουν την Ιερή Εικόνα της Παναγίας, φιλοτεχνημένη από τον Ευαγγελιστή Λουκά. Υστέρα από περιπλανήσεις και αποκαλυπτικά όνειρα, συνάντησαν το 362 μ.Χ. την κόρη Ευφροσύνη, βοσκοπούλα από το χωριό Γαλατά, Ζαχλωρού.
Η Ευφροσύνη τους οδήγησε στο σπήλαιο που βρισκόταν η Ιερή
Εικόνα, την οποία είχε ανακαλύψει νωρίτερα η ίδια, "Θεία Βουλή", όταν ένας τράγος από το κοπάδι της πήγε στο σπήλαιο για να πιει νερό από την πηγή που βρισκόταν εκεί. Η πηγή αυτή σήμερα είναι το άγιασμα με το όνομα "η Πηγή της Κόρης", ενώ η Ευφροσύνη τιμάται ως Αγία. Η Ιερή Εικόνα, σύμφωνα με την παράδοση, βρισκόταν δίπλα στην πηγή και φυλασσόταν από ένα φοβερό δράκο ο οποίος σκοτώθηκε από κεραυνό όταν επιτέθηκε στους δύο μοναχούς.
Οι δύο μοναχοί κατασκεύασαν έναν μικρό ναό και μερικά μικρά κελιά με την συνδρομή του πλήθους των πιστών, που συνέρρεαν δια να προσκυνήσουν την θαυματουργή εικόνα της Θεοτόκου. Ο αρχικός ναός σωζόταν μέχρι το 1934, που καταστράφηκε από πυρκαγιά. Η Μονή καταστράφηκε τουλάχιστον τέσσερις φορές από πυρκαγιές, το 840, το 1400, το 1640 και το 1934. Πάντοτε όμως η Αγία Εικόνα σωζόταν με τρόπο θαυμαστό. Στους νεότερους χρόνους καταστράφηκε πάλι από πυρκαγιά και
ανοικοδομήθηκε το 1937, έχοντας τεθεί υπό την αιγίδα του Βασιλέως Γεωργίου Β΄ που θεμελίωσε και την νέα της πτέρυγα. Τον Δεκέμβριο του 1943 τα Ναζιστικά στρατεύματα κατοχής λεηλάτησαν το μοναστήρι και εκτέλεσαν 16 άτομα, επισκέπτες, υποτακτικούς αλλά και μοναχούς. Ακόμη εννέα μοναχοί εκτελέστηκαν στη θέση "Ψηλός Σταυρός". Τα εναπομείναντα κελιά από την πυρκαγιά του 1934, πυρπολήθηκαν. Μετά τον πόλεμο ανεγέρθηκαν νέα κτίρια.
.jpg)

















