Η Μονή Σπηλιάς ή Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Σπηλιάς, βρίσκεται στη Θεσσαλία και την Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας σε απόσταση περίπου 23 χλμ. ΝΔ. από το Ανθηρό και 70 χλμ. Δ.-ΝΔ. από την Καρδίτσα. Είναι κτισμένη στην εξοχή ενός βράχου, στις νοτιοδυτικές πλαγιές του όρους Μάραθος σε υψόμετρο 1.000 μέτρων. Αφορμή της ιδρύσεως της Ιεράς Μονής ήταν η εύρεση με θαυματουργικὸ τρόπο της εικόνας της Παναγίας της Οδηγήτριας, Σπηλιώτισσας.
Αποτελείται από δύο Ναούς. Ο μικρότερος και παλαιότερος ναός του 1064, είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου και τοιχογραφήθηκε στις αρχές του 17ου αιώνα. Είναι σταυροειδούς ρυθμού με υπερυψωμένη στέγη.
Ο μεγαλύτερος ναός είναι της Ζωοδόχου Πηγής του 1736 και αποτελεί το καθολικό του μοναστηριού. Είναι ρυθμού τρίκλιτης βασιλικής,
με περίτεχνο ξυλόγλυπτο και επιχρυσωμένο τέμπλο του 1779.
Την περίοδο της Τουρκοκρατίας η Μονή συμμετείχε στους αγώνες του 1821 με τον Γεώργιο Καραϊσκάκη να κάνει συχνά πολεμικές συσκέψεις και συμβούλια εκεί, αφού η θέση της είχε ιδιαίτερη στρατηγική σημασία. Επίσης, υπήρξε έδρα της Επαναστατικής Κυβέρνησης στα 1867. Ως οικισμός αναφέρεται για πρώτη φορά το 1940 να προσαρτάται στην κοινότητα Κουμπουριανών. Από το 1967 έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο.
Η εικόνα της Παναγίας της Σπηλαιώτισσας του μοναστηριού, σύμφωνα με την παράδοση, είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά. Εορτάζει στις Θεομητορικές Εορτές της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και της Ζωοδόχου Πηγής.
.jpg)
