Η Οικία Κλεάνθη-Σάουμπερτ, ένα από τα πιο ιστορικά κτίρια της Αθήνας, κτισμένη κάτω από την Ακρόπολη στην καρδιά της Πλάκας, επί της οδού Θόλου, Ελλάς. Από το 1837 μέχρι το 1842, στέγασε το πρώτο πανεπιστήμιο της Ελλάδας, το "Οθώνειο Πανεπιστήμιο", το σημερινό Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Σήμερα λειτουργεί ως μουσείο για την ιστορία του πανεπιστήμιου.
Κατοικήθηκε από τον Μακεδόνα αρχιτέκτονα Σταμάτη Κλεάνθη
και τον Βαυαρό συνάδελφο και συνεργάτη του Εδουάρδο Σάουμπερτ. Η γραφική οικία των Κλεάνθη - Σάουμπερτ, με την ιδιότυπη αρχιτεκτονική της, κτισμένη σε ρυθμό αθηναϊκού σπιτιού της εποχής με ρομαντικά στοιχεία, με τις τζαμαρίες και τις ταράτσες της, τα κολονέτα και την αυλή της, ξεχωρίζει και επιβάλλεται με το μέγεθος και το ύψος της στη βόρεια πλευρά της Ακρόπολης.
Το 1828, ο Κλεάνθης και ο Σάουμπερτ, με παρότρυνση του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, ήρθαν στην Ελλάδα. Όταν έφθασαν στην Αθήνα το Νοέμβριο του 1831 για τη σύνταξη του πρώτου πολεοδομικού σχεδίου των Αθηνών, αγόρασαν ένα μεγάλο οικόπεδο στο "Ριζόκαστρο" με μια παλιά ερειπωμένη κατοικία μέσα, ίσως παλαιότερη κι από τον 18ο αιώνα. Δεν την γκρέμισαν, την επισκεύασαν και την επέκτειναν, χρησιμοποιώντας την ως κατοικία και γραφείο τους.
Το 1837, οι δυο αρχιτέκτονες Κλεάνθης και Σάουμπερτ
νοίκιασαν τη μεγάλη αυτή κατοικία τους στο Δημόσιο για να στεγασθεί εκεί το πρώτο Ελληνικό Πανεπιστήμιο. Έγινε το πρώτο Πανεπιστήμιο της μετεπαναστατικής Αθήνας από το 1837 μέχρι το 1842, με την ονομασία "Οθώνειον Πανεπιστήμιον".
Το 1856 ο Κλεάνθης πούλησε το σπίτι σε ιδιώτη από την Κρήτη. Στην συνέχεια, απαλλοτριώνεται από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και το 1963 κηρύσσεται διατηρητέο. Τελικά, το Πανεπιστήμιο Αθηνών αποκτά οριστικά την ιδιοκτησία του τον Απρίλιο του 1967. Σήμερα στεγάζει το Μουσείο Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, ΜΙΠΑ, που ιδρύθηκε τον Μάιο του 1987.
Στις μόνιμες συλλογές του Μουσείου περιλαμβάνονται
εκθέματα και τεκμήρια που σχετίζονται άμεσα με τους πρώτους χρόνους της θεμελίωσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα μας. Διαθέτει μια σημαντική συλλογή προσωπογραφιών καθηγητών των Σχολών, δημιουργίες καταξιωμένων καλλιτεχνών όπως: Νικηφόρος Λύτρας, Θάλεια Φλωρά-Καραβία, κ. ά.
Μπαίνοντας στο χώρο, πάνω αριστερά, βρίσκεται το ιστορικό Λάβαρο του Πανεπιστημίου, μοναδικό έργο του Ν. Γύζη, 1887, του μεγαλύτερου ίσως ζωγράφου της νεοελληνικής τέχνης του 19ου αιώνα, σε ύφασμα. Η επιλογή του θέματος, χρυσή Αθηνά σε χρυσό φόντο, συνάδει με την επιθυμία του Πανεπιστημίου να ταυτιστεί με την Σοφία και την Γνώση που συμβολίζει η Θεά Αθηνά.
Στα σπάνια εκθέματά του περιλαμβάνεται και ο ανατομικός άτλαντας του Paolo Mascagni, 1725- 1815, ο οποίος για την εποχή του ήταν ότι πιο πρωτοποριακό υπήρχε για την μελέτη του ανθρώπινου σώματος από τους μελλοντικούς γιατρούς.
Αναπαράσταση οδοντιατρείου
Επιστημονικά όργανα
Το ιστορικό Λάβαρο του Πανεπιστημίου
Θέα από την βεράντα
