Yazd, Γιαζντ, η πόλη με τα παραδοσιακά κλιματιστικά, Ιράν

Η Yazd, Γιαζντ είναι η πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας στο Ιράν και κέντρο του Ζωροαστρικού πολιτισμού. Βρίσκεται στο κεντρικό οροπέδιο του Ιράν, σε υψόμετρο 1.213 μέτρα, ανάμεσα σε δύο ερήμους, την Dasht-e Kavir στα βόρεια και την Dasht-e Lut ανατολικά, 280 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Ισπαχάν. Έχει περίπου μισό εκατομμύριο κατοίκους. Αναπτύχθηκε γιατί βρίσκεται στον κύριο δρόμο μεταξύ Ισπαχάν και Κερμάν ο οποίος οδηγεί στο Πακιστάν και το Αφγανιστάν.

Είναι διάσημη για την αρχιτεκτονική της. Παραδοσιακή

αρχιτεκτονική με λάσπη και τούβλα, με επίπεδες ή ημισφαιρικές οροφές, επηρεασμένη από τις γεωγραφικές συνθήκες αλλά και τον περιβάλλοντα χώρο της ερήμου. 

Ένα όμως από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία αυτής της αρχιτεκτονικής είναι  τα "μπαντγκίρ",  badgir, αυτά που προεξέχουν πάνω από τα σπίτια, ένα είδος παραδοσιακών κλιματιστικών. Αυτοί οι μικροί ανεμόπυργοι παγιδεύουν τον άνεμο και τον κατευθύνουν μέσα στο σπίτι για να έχει καλύτερο, φυσικό κλιματισμό!

Είναι χτισμένη στους πρόποδες το βουνού Shir και το νερό της
πόλης ερχόταν χωρίς αντλίες, χρησιμοποιώντας την κλίση του εδάφους για αιώνες μέσω ενός πολύπλοκου δικτύου υπόγειων καναλιών,  τα "Qanat", κανάτ, από το βουνό. Τα κανάλια τροφοδοτούσαν υπόγειες δεξαμενές νερού μέσα στην πόλη. Οι πύργοι παγίδευσης αέρα, τα μπαντγκίρ, γύρω από τη δεξαμενή κρατούσαν το νερό δροσερό.

Κάποια από τα αξιοθέατα της πόλης:

Το Τζαμί Τζαμέ ή Τζαμί Καμπίρ. Είναι το μεγαλειώδες, εκκλησιαστικό τζαμί της πόλης Γιαζντ. Είναι ο πλούτος της Ισλαμικής τέχνης και αρχιτεκτονικής.  Έχει ένα από τους ψηλότερους μιναρέδες στο Ιράν, με ύψος 48 μέτρα, ύψος εισόδου 24 μέτρα ενώ η διάμετρος είναι οκτώ μέτρα και προστέθηκε στο κτίριο από την εποχή των Σαφαβιδών.   

Το συγκρότημα Αμίρ Τσαχμάκ. Χρονολογείται από τον 15ο αιώνα και χτίστηκε από τον  Αμίρ Τζαλαλουντίν Τσαχμάγκ ο οποίος ήταν ένας από τους διοικητές του Σαχρούχ Τεϊμουρί, 1377-1447 και την σύζυγό του Φατεμέ Χατούν. 

Ο Ζωροαστρικός Ναός της φωτιάς.  Ο Ζωροαστρισμός είναι μια από τις παλαιότερες θρησκείες που έχουν ακόμη οπαδούς.  

Σύμφωνα με την παράδοση, η φωτιά μέσα στον ναό, η οποία είναι εμφανής μέσα από ένα παράθυρο, καίει από το 470 μ.Χ. 

Το Ζωροαστρικό νεκροταφείο, "Πύργοι της σιωπής". Βρίσκεται λίγο έξω από την πόλη. Σύμφωνα με την Ζωροαστρική πίστη, τα σώματα δεν θάβονται αλλά αφήνονται στους ανοικτούς πύργους ώστε τα όρνια να καθαρίσουν τις σάρκες από τα κόκαλα. 

Το Μουσείο Νερού. Στεγάζεται σε ένα παλιό αρχοντικό και
παρουσιάζει τα δίκτυα καναλιών, qanats, τα οποία χρησιμοποιούνταν για αιώνες για την ύδρευση της πόλης από πηγές των βουνών. Επίσης η συλλογή εργαλείων, συσκευών, τεχνικών και η γνώση που κρύβεται πίσω από αυτά είναι αρκετά πλούσια ώστε να συλλέγονται και να μεταφέρονται από τις γενιές.

Η φυλακή του Αλέξανδρου. Είναι ένα θρυλικό μέρος που πήρε το όνομά του από τον Μέγα Αλέξανδρο, γνωστός και ως Αλέξανδρος της Μακεδονίας, ο οποίος ανέτρεψε την Περσική Αυτοκρατορία περίπου το 330 π.Χ. Το μυστηριώδες μέρος βρίσκεται σε μια από τις παλιές γειτονιές του Yazd. Το συγκρότημα περιέχει ένα βαθύ, κυκλικό, λάκκο με επένδυση από τούβλα, διαμέτρου σχεδόν 10 μέτρων που μοιάζει με αρχαίο μπουντρούμι. 

Ο κήπος Dowlatabad. Είναι ένας ιστορικός κήπος με τον ψηλότερο αεροσυλλέκτη, badgir, ύψους 33,8 μέτρων, φτιαγμένο από πλίθα. Περιλαμβάνει και πολλά άλλα κτίρια, στέρνα, Shotorkhane, καλοκαιρινούς και χειμερινούς στάβλους και ένα Qanat. Δημιουργήθηκε το 1747 από τον Mohammad Taghi Khan Bafqi, ο οποίος ήταν επικεφαλής του Yazd μετά το θάνατο του Nader Shah.

Τα τείχη που περιείχαν τον κήπο είχαν κάποτε 6 πύργους, από τους οποίους μόνο 1 σώζεται σήμερα. Καταγράφηκε στα μνημεία εθνικής κληρονομιάς του Ιράν με τον αριθμό 774 στις 13 Μαρτίου 1968. 

Η πλατεία Markar. Ονομάζεται ιστορικό συγκρότημα Markar και στο κέντρο της βρίσκεται ένας όμορφος πύργος ρολογιού, που κατασκευάστηκε στις 26 Οκτωβρίου 1942. Έχει ύψος περίπου 4 μέτρα, τετράγωνο σχήμα, μια πυραμίδα και μοιάζει με οβελίσκο. Ο μηχανισμός του έχει κατασκευαστεί στο Λονδίνο από την J. Smith & Sons Co. Το ελατήριο θα πρέπει να κουρδίζεται εβδομαδιαία.

Η τουριστική βιβλιοθήκη. Η μόνη σταθερή τουριστική βιβλιοθήκη στον κόσμο βρίσκεται στο σπίτι Rafieian, που χρονολογείται πριν από 250 χρόνια, στην καρδιά της πόλης. 

Είναι ένα από τα κτίρια πολιτιστικής κληρονομιάς στο Γιαζντ που έχει πολλά ιρανικά αρχιτεκτονικά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένου ενός πύργου ανέμου και ενός Talar, είδος βεράντας.  

      MyPhotoPics